Over Marzena

Mijn verhaal

Ik was negen jaar toen mijn ouders gingen scheiden. In een huis vol spanning en ruzie werd ik de bemiddelaar. Voor mijn zusje was ik de buffer tussen haar en de boosheid van mijn vader. Ik gaf haar veiligheid en geruststelling. Voor mijn moeder was ik een luisterend oor. Ik probeerde niet alleen om te beschermen, maar ook om te verbinden. Om twee kanten die elkaar niet begrepen, weer bij elkaar te brengen. Dat ik later bruggen zou gaan bouwen tussen werelden die langs elkaar heen werken, is als ik terugkijk geen verrassing.

Op school deed mijn moeder iets wat ik nooit ben vergeten. Ze schreef ‘ziek’-briefjes, zodat ik niet elke les hoefde te volgen en me op mijn eigen manier breed kon ontwikkelen, met muziek, met alles wat me nieuwsgierig maakte. Ze boog de regels van het systeem een klein beetje, zodat er ruimte was voor mij. Daar ben ik haar tot op de dag van vandaag dankbaar voor.

Ik weet ook hoe het voelt als die ruimte er niet is. In klas 4 ben ik blijven zitten, in mijn studie ben ik vastgelopen met mijn scriptie en ik heb een depressie meegemaakt. Het gevoel dat je niet vooruitkomt ken ik als geen ander. Dat je interne criticus harder praat dan wie dan ook, dat al je inspanning nergens toe lijkt te leiden en je niet meer ziet hoe je verder komt. Op dat soort momenten heb je iemand nodig hebt die je de goede kant op helpt. Ik heb het geluk gehad meerdere mentoren in mijn leven tegen te komen. Hierdoor heb ik ontdekt dat het genoeg is om gewoon mezelf te zijn, dat leren, maar ook het leven makkelijk makkelijker en leuker is als je daar meer van jezelf in mag leggen.

Ik kan me nog steeds boos maken om de schade die kinderen oplopen in de jaren waarin ze juist zouden moeten opbloeien. Op al die momenten waarop een kind hoort, voelt of leest dat het tekortschiet terwijl het niet aan het kind ligt, maar aan hoe er met het kind wordt omgegaan. Die schade is vaak onzichtbaar, maar gaat een leven lang mee. Deze schade was bijna altijd te voorkomen geweest.

Al vijfentwintig jaar lang ben ik met dyslexie bezig. Als behandelaar, als diagnosticus, als schooladviseur, als auteur van de DyslexieSleutels, als medeauteur van de Brede Vakinhoudelijke Richtlijn, als onderzoeker, als bestuurslid van het Dyslexie Fonds, als lid van het landelijke Stimuleringsprogramma. Daardoor heb ik zelf gezien en ervaren hoe vaak  dyslexiezorg, ouders en school langs elkaar heen werken. Een kind wordt onderzocht, krijgt een verklaring, krijgt behandeling (of niet) en gaat daarna terug naar een situatie op school, waar bijna niets verandert. Het onderzoek dat een begin had moeten zijn, werd een slagboom: even omhoog, een moment van hoop en daarna weer alleen op weg met doorgaans te weinig bagage om de onderwijsweg succesvol af te leggen. Extra tijd en soms een voorleeshulpmiddel, dat is het.

In 2019 heb ik besloten grotendeels te stoppen met behandeling en diagnostiek. Niet omdat ik het werk niet belangrijk vind, maar omdat ik kinderen één voor één helpen niet langer genoeg vond. Voor ieder kind dat ik zag, waren er honderden die ik niet zag. Ik wilde het werk groter maken dan mezelf. Ik wilde de kloof tussen de dyslexiezorg en de school gaan dichten.

Dat is wat ik nu bouw: een brug die twee oevers met elkaar verbindt. Aan de ene kant diagnostici die dyslexieonderzoek met zorg en vakmanschap doen en met adviezen komen waar de school écht iets mee kan. Aan de andere kant, in iedere vo-school, een dyslexiecoach die naast de leerling gaat staan.

Want dat is wat ik ieder kind met dyslexie gun: iemand die het voor hem of haar opneemt. Niet alleen extra tijd en een hulpmiddel, maar iemand die zegt: ik begrijp waar dit vandaan komt, met jou is niets mis, en we gaan samen kijken wat wél werkt. Iemand die de regels van het systeem een klein beetje buigt, zodat er ruimte is voor dit kind zoals mijn moeder ooit voor mij deed.

Het meisje dat tussen haar vader en haar zusje in stond om haar zusje te beschermen, kan niet ieder kind zelf beschermen. Maar ze kan wel mensen opleiden die dat samen, aan beide kanten van de brug, wél kunnen. Dat is het werk waar mijn levensloop al die jaren naartoe heeft gewezen en dat is het werk dat ik nu doe.